ZKP: wymóg prawny czy 'tylko' żądania kontrahentów?
Zakładowa Kontrola Produkcji (ZKP) jest formą wewnętrznej kontroli produkcji. Producenci wyrobów budowlanych powinni prowadzić ją w sposób ciągły, dbając o wysoki poziom jakości i bezpieczeństwa wytwarzanych produktów.
Pomimo wewnętrznego charakteru systemu, wdrożenie i utrzymanie ZKP jest obowiązkiem nakładanym na przedsiębiorców przez polskie i unijne przepisy prawne. W przypadku określonych grup wyrobów budowlanych, obligatoryjna jest również certyfikacja systemu oceny zgodności przez zewnętrzną jednostkę certyfikacyjną. Wybór jednego z dostępnych sześciu systemów oceny zgodności* (1+, 1, 2+, 2, 3, 4) uzależniony jest od charakteru wyrobów budowlanych wytwarzanych w danym przedsiębiorstwie.
Szczegółowy wykaz "wymaganych systemów oceny zgodności dla poszczególnych grup wyrobów budowlanych" znajduje się w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. nr 198 poz. 2041). Zgodnie z tym wykazem, do wyrobów objętych systemem oceny zgodności 2+ lub 2, w których producent deklaruje zgodność wyrobu m.in. w oparciu o uzyskaną certyfikację systemu ZKP, należą:
. kominy prefabrykowane;
. geosyntetyki, geokompozyty i geosiatki stosowane w drogach, liniach kolejowych, fundamentach i ścianach, systemach melioracji itp.;
. systemy oszklenia ze spoiwem konstrukcyjnym (stosowane jako ściany zewnętrzne i przekrycia);
. kotwy metalowe do betonu;
. część wyrobów konstrukcyjnych z drewna litego;
. niektóre płyty drewnopochodne;
. kotwy tworzywowe do betonu i konstrukcji murowych;
. wapna budowlane;
. hydrauliczne spoiwa drogowe;
. część systemów izolacji cieplnej;
. łączniki do wyrobów konstrukcyjnych z drewna;
. część elementów murowych i wyrobów związanych (np. zaprawy murarskie);
. systemy pokryć dachowych z elastycznych wyrobów wodoodpornych mocowanych mechanicznie;
. większość metalowych wyrobów konstrukcyjnych i elementów pomocniczych (np. materiały spawalnicze);
. większość zestawów systemów nienośnych szalunków traconych opartych na pustakach lub płytach z materiałów izolacyjnych albo z betonu;
. kruszywa do zastosowań wymagających wysokiego bezpieczeństwa;
. część wyrobów do budowy dróg;
. zestawy do wykonania schodów prefabrykowanych do zastosowania w budynkach mieszkalnych;
. zabezpieczenia przeciwwilgociowe stosowane w budynkach;
. prefabrykowane wyroby ze zwykłego lekkiego autoklawizowanego betonu komórkowego do zastosowań konstrukcyjnych;
. część wyrobów związanych z betonem, zaprawą i zaczynem (domieszki, dodatki);
. kleje konstrukcyjne;
. niektóre trzpienie do złączy konstrukcyjnych;
. zestawy okładzin ścian zewnętrznych (poza zestawami podlegającymi wymaganiom dot. reakcji z ogniem);
. pokrycia wodochronne do ścian i podłóg pomieszczeń mokrych (poza zestawami podlegającymi wymaganiom dot. reakcji z ogniem);
. zestawy do zabezpieczeń wodochronnych nawierzchni mostowych nanoszonych w postaci płynnej.
W odniesieniu do pozostałych wyrobów budowlanych, zadania jednostki certyfikacyjnej poza wstępną inspekcją zakładu produkcyjnego i ZKP oraz ciągłym nadzorem, oceną i akceptacją ZKP, mogą dotyczyć ponadto: wstępnego badania typu (systemy: 1+, 1) oraz badań sondażowych próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym, na rynku lub na placu budowy (system 1+). Producenci dokonujący oceny zgodności zgodnie z systemem 3 powinni zlecić wstępne badanie typu akredytowanemu laboratorium, zaś przedsiębiorstwa, dla których odpowiednim systemem oceny zgodności jest system 4, deklarują zgodność wyrobu samodzielnie.
Wdrożenie Zakładowej Kontroli Produkcji oraz wybór właściwego dla danego typu produkcji systemu oceny zgodności - uprawniającego do umieszczenia na wyrobie oznakowania CE**.- stanowi wymóg formalny stawiany producentom wyrobów budowlanych wprowadzanych do obrotu na terenie RP. Z obserwacji jednostek certyfikacyjnych wynika, iż coraz częściej przedsiębiorcy branży budowlanej przystępują do wdrożenia i certyfikacji ZKP ponieważ oczekują tego ich zagraniczni kontrahenci. Harmonizację przepisów krajowych z Dyrektywą Rady Wspólnot Europejskich 89/106/EWG z dnia 21 grudnia 1988r. przeprowadziły już m.in. Czechy i Niemcy. Oznacza to, że polscy producenci wyrobów budowlanych chcąc poszerzyć swój rynek zbytu o najbliższe tylko kraje sąsiadujące z RP, muszą udowodnić, iż oferują wyroby zgodne ze zharmonizowanymi specyfikacjami technicznymi. Posiadanie sprawnego systemu ZKP jest więc nie tylko spełnieniem formalnych wymagań prawnych, lecz - przede wszystkim - sposobem na zwiększenie sprzedaży i uzyskanie przewagi nad konkurencją z kraju i zagranicy.
* Systemy oceny zgodności wyrobów budowlanych przedstawiono w załączniku do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki certyfikujące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. nr 195, poz. 2011).
** Zgodnie z Ustawą o wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 201r. (Dz. U. 04_92_881) oraz Ustawy o systemie oceny zgodności z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087).
(źródło: Dekra Certification)
Pomimo wewnętrznego charakteru systemu, wdrożenie i utrzymanie ZKP jest obowiązkiem nakładanym na przedsiębiorców przez polskie i unijne przepisy prawne. W przypadku określonych grup wyrobów budowlanych, obligatoryjna jest również certyfikacja systemu oceny zgodności przez zewnętrzną jednostkę certyfikacyjną. Wybór jednego z dostępnych sześciu systemów oceny zgodności* (1+, 1, 2+, 2, 3, 4) uzależniony jest od charakteru wyrobów budowlanych wytwarzanych w danym przedsiębiorstwie.
Szczegółowy wykaz "wymaganych systemów oceny zgodności dla poszczególnych grup wyrobów budowlanych" znajduje się w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. nr 198 poz. 2041). Zgodnie z tym wykazem, do wyrobów objętych systemem oceny zgodności 2+ lub 2, w których producent deklaruje zgodność wyrobu m.in. w oparciu o uzyskaną certyfikację systemu ZKP, należą:
. kominy prefabrykowane;
. geosyntetyki, geokompozyty i geosiatki stosowane w drogach, liniach kolejowych, fundamentach i ścianach, systemach melioracji itp.;
. systemy oszklenia ze spoiwem konstrukcyjnym (stosowane jako ściany zewnętrzne i przekrycia);
. kotwy metalowe do betonu;
. część wyrobów konstrukcyjnych z drewna litego;
. niektóre płyty drewnopochodne;
. kotwy tworzywowe do betonu i konstrukcji murowych;
. wapna budowlane;
. hydrauliczne spoiwa drogowe;
. część systemów izolacji cieplnej;
. łączniki do wyrobów konstrukcyjnych z drewna;
. część elementów murowych i wyrobów związanych (np. zaprawy murarskie);
. systemy pokryć dachowych z elastycznych wyrobów wodoodpornych mocowanych mechanicznie;
. większość metalowych wyrobów konstrukcyjnych i elementów pomocniczych (np. materiały spawalnicze);
. większość zestawów systemów nienośnych szalunków traconych opartych na pustakach lub płytach z materiałów izolacyjnych albo z betonu;
. kruszywa do zastosowań wymagających wysokiego bezpieczeństwa;
. część wyrobów do budowy dróg;
. zestawy do wykonania schodów prefabrykowanych do zastosowania w budynkach mieszkalnych;
. zabezpieczenia przeciwwilgociowe stosowane w budynkach;
. prefabrykowane wyroby ze zwykłego lekkiego autoklawizowanego betonu komórkowego do zastosowań konstrukcyjnych;
. część wyrobów związanych z betonem, zaprawą i zaczynem (domieszki, dodatki);
. kleje konstrukcyjne;
. niektóre trzpienie do złączy konstrukcyjnych;
. zestawy okładzin ścian zewnętrznych (poza zestawami podlegającymi wymaganiom dot. reakcji z ogniem);
. pokrycia wodochronne do ścian i podłóg pomieszczeń mokrych (poza zestawami podlegającymi wymaganiom dot. reakcji z ogniem);
. zestawy do zabezpieczeń wodochronnych nawierzchni mostowych nanoszonych w postaci płynnej.
W odniesieniu do pozostałych wyrobów budowlanych, zadania jednostki certyfikacyjnej poza wstępną inspekcją zakładu produkcyjnego i ZKP oraz ciągłym nadzorem, oceną i akceptacją ZKP, mogą dotyczyć ponadto: wstępnego badania typu (systemy: 1+, 1) oraz badań sondażowych próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym, na rynku lub na placu budowy (system 1+). Producenci dokonujący oceny zgodności zgodnie z systemem 3 powinni zlecić wstępne badanie typu akredytowanemu laboratorium, zaś przedsiębiorstwa, dla których odpowiednim systemem oceny zgodności jest system 4, deklarują zgodność wyrobu samodzielnie.
Wdrożenie Zakładowej Kontroli Produkcji oraz wybór właściwego dla danego typu produkcji systemu oceny zgodności - uprawniającego do umieszczenia na wyrobie oznakowania CE**.- stanowi wymóg formalny stawiany producentom wyrobów budowlanych wprowadzanych do obrotu na terenie RP. Z obserwacji jednostek certyfikacyjnych wynika, iż coraz częściej przedsiębiorcy branży budowlanej przystępują do wdrożenia i certyfikacji ZKP ponieważ oczekują tego ich zagraniczni kontrahenci. Harmonizację przepisów krajowych z Dyrektywą Rady Wspólnot Europejskich 89/106/EWG z dnia 21 grudnia 1988r. przeprowadziły już m.in. Czechy i Niemcy. Oznacza to, że polscy producenci wyrobów budowlanych chcąc poszerzyć swój rynek zbytu o najbliższe tylko kraje sąsiadujące z RP, muszą udowodnić, iż oferują wyroby zgodne ze zharmonizowanymi specyfikacjami technicznymi. Posiadanie sprawnego systemu ZKP jest więc nie tylko spełnieniem formalnych wymagań prawnych, lecz - przede wszystkim - sposobem na zwiększenie sprzedaży i uzyskanie przewagi nad konkurencją z kraju i zagranicy.
* Systemy oceny zgodności wyrobów budowlanych przedstawiono w załączniku do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki certyfikujące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. nr 195, poz. 2011).
** Zgodnie z Ustawą o wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 201r. (Dz. U. 04_92_881) oraz Ustawy o systemie oceny zgodności z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087).
(źródło: Dekra Certification)
powrót
